Georg Jacob Steenke
Wybitny pruski inżynier i twórca Kanału Elbląskiego, który zaprojektował unikalny na skalę światową system pochylni, uznawany obecnie za wyjątkowy zabytek techniki i pomnik historii.
Zmiana kursu: Od paragrafów do desek kreślarskich
Georg Jacobe Steenke urodził się 30 czerwca 1801 roku w Królewcu, w rodzinie o silnych tradycjach morskich. Jego ojciec i dziadek pracowali jako piloci portowi. Choć początkowo młody Georg ambitnie zgłębiał prawo, jego życie drastycznie zmieniło się w 1818 roku. Po tym, jak jego ojciec zginął tragicznie podczas morskiej akcji ratowniczej, chłopak porzucił studia. Pragmatyzm wziął jednak górę i Steenke został czeladnikiem ciesielskim, co stało się jego pierwszym krokiem w stronę inżynierii. Płynnie przeszedł od obróbki drewna do wielkich projektów, kończąc prestiżową Akademię Budownictwa w Berlinie z tytułem mistrza budowlanego. Swoje pierwsze zawodowe szlify zdobywał, projektując w 1833 roku Kanał Sekenburski w dorzeczu Niemna oraz pracując jako inspektor wałów przeciwpowodziowych w Elblągu.
Dzieło życia: Pochylnie, które pokonały naturę
Prawdziwym pomnikiem talentu pruskiego inżyniera jest dawny Kanał Oberlandzki, czyli dzisiejszy Kanał Elbląski. Jego projektowanie i budowa zajęły kilkanaście lat, a prace trwały od 1844 do 1860 roku. Przed inżynierem stanęło ogromne wyzwanie polegające na tym, jak pokonać niemal 100-metrową różnicę poziomów wody na stosunkowo krótkim, zaledwie 9-kilometrowym odcinku trasy. Zamiast budować dziesiątki kosztownych i powolnych śluz, Steenke wymyślił rozwiązanie genialne w swojej prostocie. Opracował system pochylni z suchym grzbietem, dzięki któremu statki nie płyną w wodzie, lecz są wciągane na specjalnych wózkach szynowych, napędzanych wyłącznie siłą spadku wody. Ta pionierska technologia błyskawicznie została uznana za jedną z największych atrakcji technicznych ówczesnej Europy, a jej największym sukcesem jest fakt, że ten sam mechanizm działa bez zarzutu do dziś.
Więcej niż inżynier: Humanista i promotor turystyki
Steenke nie był jedynie zamkniętym w pracowni technokratą. Charakteryzowała go wszechstronność i niesamowite wyczucie ducha czasu. Jako aktywny działacz i społecznik chętnie udzielał się w berlińskim Stowarzyszeniu Architektów oraz w Towarzystwie Przemysłowym w Elblągu. Był również bacznym badaczem z piórem w ręku, publikującym w Berlinie artykuły techniczne, w których dzielił się swoją wiedzą między innymi na temat innowacyjnych regulatorów stosowanych przy wiatrakach czerpiących wodę. Co niezwykle ciekawe, pruski inżynier wyprzedził swoją epokę, dostrzegając ogromny potencjał turystyczny własnego dzieła. Aktywnie promował rejsy po nowo powstałym kanale i osobiście angażował się w tworzenie lokalnej logistyki podróżniczej, co czyni go jednym z pionierów turystyki w tym regionie.
Pamięć z kamienia i wody
Twórca Kanału Elbląskiego doczekał się zasłużonych zaszczytów jeszcze za życia. Uhonorowano go prestiżowym tytułem królewskiego radcy budowlanego oraz obywatelstwem honorowym Elbląga i Miłomłyna. Po przejściu na emeryturę nie potrafił rozstać się ze swoim dziełem i osiedlił się w miejscowości Czulpa, położonej tuż nad wodami kanału. To tam spędził ostatnie lata życia, aż do śmierci 22 kwietnia 1884 roku. Dziś, przebywając w tamtych rejonach, można natknąć się na pamiątkowy obelisk z 1872 roku, który po powojennych zniszczeniach został pieczołowicie zrekonstruowany w czasach, gdy Kanał wpisywano na listę dziedzictwa UNESCO.
Inne wyjątkowe miejsca
